دلایل خالی شدن گاز یخچال
اعتمادکالا
دلایل خالی شدن گاز یخچال و نحوه تشخیص نشتی
شاید برای شما هم پیش آمده باشد که درب یخچال را باز کنید و متوجه شوید که فضای داخلی گرم است یا مواد غذایی داخل فریزر شل شده اند. اولین فکری که به ذهن می رسد، تمام شدن گاز یخچال است. اما آیا گاز یخچال مانند بنزین خودرو مصرف می شود و تمام می شود؟ خیر.
سیستم خنک کننده یخچال یک چرخه کاملاً بسته است. گاز مبرد در این لوله ها جریان دارد و هیچ راهی برای خروج ندارد مگر اینکه لوله ها سوراخ شده باشند یا اتصالات نشتی داشته باشند. بنابراین، چیزی به نام "تمام شدن گاز" به دلیل مصرف وجود ندارد؛ بلکه همیشه پای یک نشتی در میان است.
در این مقاله، به زبان ساده و دقیق بررسی می کنیم که علت خالی شدن گاز یخچال فریزر چیست، چه نشانه هایی دارد و چطور باید این مشکل را برطرف کرد. اگر احساس می کنید یخچال شما به درستی خنک نمی کند، این مقاله به شما کمک خواهد کرد تا مشکل را ریشه یابی کنید.
نشانه های خالی شدن گاز یخچال
قبل از اینکه به سراغ دلایل فنی برویم، باید بدانیم که یخچال در صورت کمبود گاز چه رفتاری از خود نشان می دهد. تشخیص زودهنگام این علائم می تواند از سوختن موتور (کمپرسور) جلوگیری کند. علائم کم شدن گاز یخچال معمولاً به شرح زیر است:
- گرم شدن مواد غذایی: اولین و واضح ترین نشانه، بالا رفتن دمای داخل کابین است. فریزر ممکن است هنوز کمی سرد باشد، اما یخچال کاملاً گرم می شود.
- یک سره کار کردن موتور: وقتی گاز کم می شود، یخچال نمی تواند به دمای تنظیم شده برسد. در نتیجه، برد فرمان یا ترموستات دستور قطع کار را به موتور نمی دهد و کمپرسور برای جبران سرما، مداوم کار می کند.
- سرد بودن لوله های پشت یخچال (کندانسور): اگر دستتان را به شبکه توری شکل پشت یخچال (کندانسور) بزنید و ببینید که سرد است، احتمالاً گاز خالی شده است. در حالت عادی و وقتی گاز جریان دارد، این لوله ها باید گرم باشند.
- بوی نامطبوع: گاهی اوقات بوی خاصی شبیه به مواد فاسد شده یا بوی شیمیایی از پشت یخچال حس می شود که ناشی از نشت گاز است.
- صدای غیرعادی: ممکن است صدای خالی شدن گاز یخچال را به صورت فیس فیس یا خش خش از پشت دستگاه بشنوید.
مقایسه عملکرد یخچال سالم و یخچال بدون گاز
| وضعیت | یخچال سالم | یخچال دارای نشتی گاز |
| کارکرد موتور | اتوماتیک (روشن و خاموش منظم) | کارکرد مداوم و بدون استراحت |
| دمای کندانسور (پشت) | گرم و داغ | سرد یا دمای محیط |
| سرمایش داخلی | مطلوب و طبق تنظیمات | گرم و نامطلوب |
| صدای موتور | صدای یکنواخت و عادی | صدای متفاوت یا تلاش زیاد موتور |
علت خالی شدن گاز یخچال فریزر چیست؟
حالا که نشانه ها را شناختیم، باید ببینیم چه عواملی باعث می شود گاز از این مدار بسته خارج شود. گاز مبرد (مانند R134a یا R600a) بسیار فرار است و از کوچک ترین روزنه ای خارج می شود. در ادامه اصلی ترین دلایل این اتفاق را بررسی می کنیم.
1. پوسیدگی و فرسودگی لوله ها
یکی از رایج ترین دلایل خالی شدن گاز یخچال، عمر بالای دستگاه است. لوله های انتقال گاز (مخصوصاً در یخچال های قدیمی تر یا مناطق با رطوبت بالا) به مرور زمان دچار اکسیداسیون و پوسیدگی می شوند.
در بسیاری از یخچال ها، لوله های کندانسور یا لوله های دور درب از جنس آهن هستند. رطوبت محیط یا آب ریزی های یخچال باعث زنگ زدگی این لوله ها شده و به مرور سوراخ های ریزی در آن ها ایجاد می کند که گاز از همان جا نشت می کند. استفاده از لوله های مسی در مدل های باکیفیت تر، احتمال این مشکل را کاهش می دهد.
2. ضربه در حین جابجایی
اسباب کشی یا تغییر مکان یخچال در آشپزخانه، اگر با دقت انجام نشود، می تواند دلیل نشت گاز یخچال باشد. لوله های پشت یخچال و اتصالات موتور بسیار حساس هستند. برخورد پشت یخچال با دیوار، ضربه خوردن لوله های کندانسور یا کشیده شدن لوله های متصل به کمپرسور می تواند باعث ترک خوردن یا شکستن لوله ها شود.
3. استفاده از چاقو برای تمیز کردن برفک (بسیار مهم)
این مورد در یخچال های قدیمی یا مدل هایی که برفک می زنند (دیفراست نیستند) بسیار شایع است. بسیاری از افراد برای سرعت بخشیدن به آب شدن یخ های فریزر، از چاقو یا اجسام نوک تیز استفاده می کنند.
صفحات خنک کننده فریزر (اواپراتور) معمولاً از جنس آلومینیوم نرم هستند و کانال های گاز از داخل آن ها عبور می کند. کوچک ترین برخورد نوک چاقو با این صفحات باعث سوراخ شدن آن ها و خروج پرفشار گاز می شود. اگر این اتفاق افتاد، فوراً یخچال را از برق بکشید و با تعمیرکار تماس بگیرید.
4. کیفیت پایین جوشکاری و اتصالات
در برخی موارد، نشتی از محل اتصال لوله ها رخ می دهد. لوله های یخچال در نقاط مختلفی به هم جوش داده شده اند (مثلاً اتصال لوله مسی به موتور یا درایر). اگر کیفیت جوشکاری کارخانه پایین باشد یا در تعمیرات قبلی جوشکاری خوبی انجام نشده باشد، به مرور زمان و با لرزش موتور، ترک های مویی در این نقاط ایجاد شده و باعث نشت گاز یخچال اسنوا یا هر برند دیگری می شود.
پیدا کردن نشتی گاز یخچال
تشخیص محل دقیق نشتی کار ساده ای نیست و نیاز به تجربه و ابزار دارد. اما تعمیرکاران معمولاً از روش های زیر برای پیدا کردن نشتی گاز یخچال استفاده می کنند:
- بررسی چشمی و روغن ریزی: گاز یخچال معمولاً با مقداری روغن مخصوص مخلوط است و در مدار می چرخد. هر جا که گاز نشت کند، معمولاً اثرات چربی و روغن نیز دیده می شود. اگر در محل اتصالات لوله ها لکه روغن دیدید، احتمالاً نشتی از همان جا است.
- تست کف و صابون: این روش سنتی اما کاربردی است. تعمیرکار محل های مشکوک (مانند جوش ها و اتصالات) را به کف صابون آغشته می کند. اگر حباب ایجاد شد، یعنی گاز در حال خروج است.
- نشت یاب الکترونیکی: این دستگاه های دقیق، وجود گاز مبرد را در هوا تشخیص می دهند و با بوق زدن، محل دقیق نشتی را حتی اگر بسیار ریز باشد، مشخص می کنند.
گاز یخچال چند سال کار می کند؟
این یکی از سوالات پرتکرار کاربران است. پاسخ کوتاه این است: گاز یخچال تاریخ انقضا ندارد.
اگر سیستم خنک کننده یخچال شما کاملاً سالم باشد، هیچ ضربه ای نخورد و لوله ها پوسیده نشوند، گاز یخچال می تواند تا پایان عمر دستگاه (حتی 20 سال یا بیشتر) بدون مشکل کار کند و نیازی به شارژ ندارد. بنابراین، اگر کسی به شما گفت "وقتش رسیده که گاز یخچال را عوض کنید" بدون اینکه نشتی وجود داشته باشد، این حرف صحیح نیست. تنها زمانی نیاز به شارژ گاز دارید که نشتی اتفاق افتاده باشد و گاز خالی شده باشد.
اگر گاز یخچال تمام شود چه میشود؟
شاید بپرسید عواقب بی توجهی به این مشکل چیست؟ اگر گاز یخچال خاموش شود چه میشود؟
- فاسد شدن مواد غذایی: بدیهی ترین نتیجه، گرم شدن محیط و خراب شدن گوشت، لبنیات و سبزیجات است.
- سوختن موتور (کمپرسور): این خطرناک ترین و پرهزینه ترین پیامد است. گاز مبرد علاوه بر خنک کردن محیط یخچال، وظیفه خنک کردن خودِ موتور را هم حین چرخش بر عهده دارد. وقتی گاز نباشد، موتور هم داغ می کند. از طرفی موتور برای جبران سرما یک سره کار می کند. ترکیب "کار مداوم" و "نبود گاز خنک کننده" باعث سوختن سیم پیچ های کمپرسور می شود.
- افزایش هزینه برق: کارکردن شبانه روزی موتور یخچال، کنتور برق را به شدت می چرخاند و هزینه قبض شما را افزایش می دهد.
رفع مشکل خالی شدن گاز یخچال و شارژ مجدد
پس از اینکه متوجه شدیم گاز خالی شده، باید برای تعمیر اقدام کنیم. این کار به هیچ وجه توسط افراد غیرمتخصص قابل انجام نیست و نیاز به ابزارهایی مثل پمپ وکیوم، گیج فشار و کپسول گاز و دستگاه جوش دارد. مراحل رفع نشتی گاز یخچال توسط تکنسین به این صورت است:
- نشت یابی دقیق: ابتدا محل سوراخ یا ترک پیدا می شود.
- رفع نشتی: اگر لوله مسی سوراخ شده باشد، جوشکاری می شود. اگر صفحه آلومینیومی فریزر سوراخ شده باشد، با چسب مخصوص یا جوش آلومینیوم ترمیم می شود (یا کل صفحه تعویض می گردد). اگر کندانسور پوسیده باشد، معمولاً تعویض می شود.
- شستشوی مدار: گاهی اوقات رطوبت وارد لوله ها می شود که باید با مواد مخصوص شسته شود.
- تعویض فیلتر درایر: این قطعه رطوبت گیر است و در هر بار شارژ گاز باید تعویض شود.
- وکیوم کردن: با پمپ وکیوم، هوای داخل لوله ها کاملاً تخلیه می شود تا خلاء ایجاد شود.
- تزریق گاز: گاز مناسب (R134 یا R600 بسته به موتور) با وزن دقیق به دستگاه تزریق می شود.
کلام آخر
علت خالی شدن گاز یخچال فریزر هرچه که باشد، از پوسیدگی گرفته تا ضربه، نشان دهنده یک ایراد فنی در سیستم گردش گاز است. نادیده گرفتن نشانه های تمام شدن گاز یخچال تنها باعث می شود هزینه تعمیرات شما چند برابر شود و موتور دستگاه آسیب ببیند.
اگر متوجه شدید یخچالتان خنک نمی کند یا صدای فیس فیس از پشت آن می شنوید، بهترین کار این است که دستگاه را از برق بکشید و با یک مرکز معتبر تعمیرات لوازم خانگی تماس بگیرید. تکنسین ها، محل نشتی را پیدا کرده و سرمایش را دوباره به یخچال شما برمی گردانند.
